Zapraszamy na premierę filmu „Krakowski Szlak Filmowy - Krowodrza” w najbliższy wtorek 6 października na godzinę 18:00 do kina Mikro (ul. Lea 5 w Krakowie).

Wstęp wolny. 

Trzy lata temu w Krakowskim Biurze Festiwalowym prowadziłem spotkanie o tzw. Grupie Literackiej Biprostal. Przypomniało ono grupę sytuacyjną - grupę żart, tworzoną przez przyjaciół, których okna „wychodziły” ponoć na Biprostal. Tak oto żartobliwe była kryterium przynależności do tej grupy sytuacyjnej, jej specjalnej mutacji zwanej grupą-żartem. Ale i od takiej reguły były wyjątki. Albo wymaganiu czyniono zadość w sposób nader naciągany (spróbujmy popatrzeć z okna „szuflady” Wisławy Szymborskiej, na dzisiejszej ulicy Królewskiej, pod numerem dziś 8, lecz z widokiem na ulicę Nowowiejską - no, Biprostalowej mozaiki to stamtąd raczej nie da się zobaczyć).

Żart można rozpatrywać pod kątem tak estetycznym, jaka egzystencjalnym. Podstawą tej grupy była jednak przyjaźń i żarliwe oddanie literaturze, choć realizowane w sposób daleki od patetyzmu. Taka konwencja spotkała Wisławę Szymborską, Kornela Filipowicza, prof. Martę Wykę, prof. Stanisława Balbusa, Joannę Salamon i Barbarę Czałczyńską. Była to swoista bohema, funkcjonująca w PRL-u i zamieszkała w Krowodrzy, dzielnicy kojarzonej wówczas z inteligencją.

Parę zaś ulic dalej, przy Kazimierza Wielkiego, mieszkała Kora. Potem chodziła do liceum przy ulicy Lea. Każdy z zamieszkałych tu artystów miał własną strategię przetrwania w warunkach PRL-u. 

Tu swoista bohema literacka, tam komuna hipisów, z której wyrósł Maanam. „Czekam na na wiatr co rozgoni / ciemne skłębione zasłony”.

Podczas dyskusji dotyczącej nadania nazwy zieleńcowi między Radiem Kraków a tutejszym „falowcem”, padł i pomysł, by nazwać ten skwer „Krakowski spleen”. Z widokiem na kamienicę, w której Kora spędziła część swojego dzieciństwa i dziś jest tam pamiątkowa tablica.

Szukając pomysłu na film zostałem „przegłosowany” w sposób jaki lubię. Choć legenda Grupy Literackiej Biprostal wydaje się najbardziej spójna i najłatwiej w niej o wyrazistość i zapamiętywalność bohaterów, trudno było w pierwszym literackim filmie opowiedzieć wyłącznie o osobach „mających okna na Birprostal”, zaś o reszcie do końca przynajmiej tej kadencji milczeć.

Powstała więc filmowa opowieść, obejmującą także wielu innych zamieszkałych tu dłużej lub krócej literatów i piszących wybitnych artystów. Swój epizod, przy ulicy Sienkiewicza bocznej miał, przykładowo, Zbigniew Herbert.

Wiele jest tu nieoczywistości. Kiedy zaczynaliśmy w Krowodrzy przygodę z lokalnością, w zaproszeniach, takich jak to dzisiejsze, posługiwałem się pojęciem „mikro-ojczyzny”. Gdy rozwijaliśmy kolejne teksty kultury, ugruntowało się pojęcie lokalnego dziedzictwa i dziś jesteśmy jego częścią. Budują go ludzie tacy jak my. A to na wsiach, a to w dających się wyodrębnić częściach miejskiej tkanki, które też były wsiami i przechodzą przez kolejne etapy swojego rozwoju.

Turystyka w ślad za artystami poszukuje dziś nie tylko dawnego genius locii.

Praktycznie na naszych oczach powstała subdyscyplina literaturoznawstwa zwana geopoetyką. Dziś dzięki spacerom literackim najpierw, a dziś także dzięki filmowi, również jesteśmy jego częścią. 

Naszym pierwszym szlakiem artystycznym, na którym ćwiczyliśmy swój warsztat samorządowych producentów filmowych, był „Krakowski Szlaku Filmowy - Krowodrza”. W najbliższy wtorek zapraszamy na literacki. Za rok prawdopodobnie - na pierwszy ze szlaków przemysłowych - kolejowy.

Finansowane przez nas utwory łączą gospodarską troskę by chwalić swoje z szukaniem autentycznej ważności i tego co uniwersalne w tym co lokalne.

Narratorkami pokazu wtorkowego są przewodniczki literackie i autorki książek - Anna Hojwa i Agnieszka Konior.

Film wyreżyserował jest nasz stały współpracownik Krzysztof Ridan, a Podwykonawcą jest Stowarzyszenie „Trzeci Tor”.

Patronami przedsięwzięcia są Fundacja Wisławy Szymborskiej, której Prezesem jest profesor Michał Rusinek oraz Stowarzyszenie Pisarzy Polskich - Oddział w Krakowie, kierowany przez Adama Kwaśnego.

Ważną rolę w filmie ma Marta Wyka, profesor literaturoznawstwa i autorka głośnego eseju o Grupie Literackiej Biprostal, opublikowanego w „Nowej Dekadzie Literackiej”, której była redaktorem naczelnym. Jej mąż, Zdzisław Pucek, jest z kolei autorem zdjęcia na plakat promujący tą imprezę.

To kolejny tekst kultury, którego powstanie i bezpłatny dla publiczności pokaz sfinansowała  Rada Dzielnicy V Krowodrza. 

Zadanie koordynuuje przez Komisja do spraw Lokalnego Dziedzictwa i Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi.

Zadanie powstało w ramach współpracy samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi.

Naszym Realizatorem po raz kolejny jest Młodzieżowy Dom Kultury Harcerza w Krakowie.

Cieszymy się że po dwóch udało nam się doprowadzić także i to trudne przedsięwzięcie do pierwszego pokazu w kinie. 

Na początku tworzyliśmy wzorzec tego typu filmów. A to odpowiadając na dziś oczywiste pytania, a to popełniając szkolne błędy. Dziś, po zrealizowaniu trzech serii i kilkunastu łącznie odcinków o artystycznych szlakach Krowodrzy, stworzyliśmy bezpieczne chyba ramy dla tego typu produkcji. Każdy jednak film zaskakuje. W zależności od odbioru poprzednich, proponujemy różne konwencje. Potencjał Krowoderskiej geopoetyki jest bardzo duży, gdyż składają się na niego twórcy światowej rangi, autorzy tekstów będących przedmiotem matur, osoby tworzące kulturalną aurę Krakowa i wiele osób które do sławy albo się nie nadają, albo (na wszelki wypadek) o nią nie zabiegają, bo a nuż.

To dobrze że w takim zgiełku będzie okazja także i na intelektualny namysł. 

Po tych samych ulicach przez kolejne dekady chodziło wiele wartościowych, nieobecnych już dziś osób. 

Z osób żyjących i dla nas ważnych praktycznie nikt nam udziału w filmie nie odmówił. A jeśli nawet - to włączył się, przesyłając wartościowy research.

Za kilkanaście lat od teraz panorama literacka tej części Krakowa wzbogaci się na pewno o kolejne osoby. Albo minie dostatecznie dużo czasu, że sława tych dziś najgorętszych się ugruntuje. W tym filmie nie zabiegaliśmy też o udział rokujących debiutantów, skupiając się na twórcach będących dziś częścią historii literatury. Natomiast dzisiejszość - teraźniejszość też wkrótce będzie historią.

Pewnie wiele osób dziś twórczo aktywnych zasiądzie przed ekranem w Mikro. Będą tam czytelnicy i miłośnicy małych ojczyzn. Ci którzy którzy lubią darmowe wstępy.

Nie wiem, do jakiej grupy zalicza się czytająca to zaproszenie osoba

Mam jednak nadzieję, że Pan / Pani też znajdzie się tego dnia z nami na sali, a potem weźmie udział w dyskusji z twórcami i bohaterami „Krakowskiego Szlaku Literackiego - Krowodrza.

Najbliższy wtorek 6 października, godz. 18:00, kino Mikro - ul. Lea 5 w Krakowie.
Wstęp wolny

Łukasz Mańczyk